|
The African Dream
 |
| © Boston Globe |
Τα ψέματα τελείωσαν. Η αναμονή λαμβάνει τέλος και (δισ)εκατομμύρια φιλάθλων παίρνουν τις θέσεις τους για την έναρξη του δεύτερου μεγαλύτερου αθλητικού γεγονότος του πλανήτη. Για πρώτη φορά στην ιστορία, οι καλύτερες ομάδες του κόσμου θα φιλοξενηθούν σε γήπεδα της Μαύρης Ηπείρου και μάλιστα όχι σε οποιαδήποτε χώρα, αλλά στη Νότια Αφρική, εκεί όπου οι διακρίσεις απετέλεσαν νόμο και ο ρατσισμός άρχουσα ιδεολογία.
Το Παγκόσμιο Κύπελλο του 2010 φιλοδοξεί να αναδείξει τη Νότιο Αφρική ως μία σύγχρονη, ευημερούσα, ανοιχτή στο εμπόριο, στον τουρισμό και στα δημοκρατικά ιδεώδη χώρα. Η αλήθεια όμως, όπως στις περισσότερες των περιπτώσεων, βρίσκεται αν όχι στην άλλη άκρη, τουλάχιστον στη μέση.
Για μία χώρα που μάχεται ακόμα να αποτινάξει τη βαριά κληρονομιά του Απαρτχάιντ, το Παγκόσμιο Κύπελλο Ποδοσφαίρου αποτελεί ιστορική ευκαιρία, αν σκεφτούμε ότι τα σπορ ενισχύουν την κοινωνική συνοχή και φέρνουν κοντά τους διαφορετικούς πολιτισμούς. Τα παραδείγματα άλλωστε είναι πολλά και κυρίως αφρικανικά, με πιο πρόσφατο αυτό της Ακτής Ελεφαντοστού, για τους κατοίκους της οποίας το μόνο σημείο επαφής και διέξοδος από την εμφύλια σύγκρουση ήταν η εθνική ομάδα ποδοσφαίρου και οι "μάχες" της στα γήπεδα της Γερμανίας πριν από τέσσερα χρόνια.
Αν κοιτάξουμε όμως λίγο πιο μακριά από το εκτυφλωτικό φως των προβολέων, θα δούμε μία διαφορετική πραγματικότητα. Πίσω από τα πολυτελή στάδια, τις σύγχρονες μεγαλουπόλεις και την ακμάζουσα οικονομία που έφερε τη χώρα στους G20 κρύβεται ένα άλλο πρόσωπο, αυτό των οικονομικών ανισοτήτων, της καλπάζουσας ανεργίας των φτωχότερων μαύρων πληθυσμών, της μαζικής παράνομης μετανάστευσης από γειτονικές χώρες και της ενδημικής εξάπλωσης του ιού του AIDS. Μπροστά σε αυτές τις προκλήσεις, ένα παιχνίδι, έστω και αν αυτό λέγεται ποδόσφαιρο, φαντάζει ασήμαντο.
Όπως έδειξε όμως και η ταινία «Ιnvictus» («Ανίκητος»), τα σπορ μπορούν να αποτελέσουν πολιτικό εργαλείο για να εκτόνωση των διαμαχών και την οικοδόμηση μιας κοινής εθνικής ταυτότητας. Ο νοτιοαφρικανικός λαός περιμένει με ανυπομονησία και υπερηφάνεια την έναρξη των αγώνων, έστω και αν για τη διεξαγωγή τους κατασπαταλήθηκαν αλόγιστα τεράστια ποσά, με τα μελλοντικά οφέλη σε επίπεδο ανάπτυξης και υποδομής να μην είναι ακόμα ξεκάθαρα (σας θυμίζει τίποτα άραγε;).
Για τους περισσότερους όμως, και κυρίως για τα παιδιά, το Παγκόσμιο Κύπελλο συμβολίζει την επίτευξη του απόλυτου "αφρικανικού ονείρου", την ευκαιρία δηλαδή για μία καλύτερη ζωή με όχημα μια μπάλα. Για τους πανταχού Αφρικανούς, τα ονόματα των Σαμουέλ Ετόο και Ντιντιέ Ντρογκμπά σημαίνουν κάτι περισσότερο από απλούς αθλητές: για αυτούς είναι οι δικοί τους ήρωες, παιδιά που μεγάλωσαν στις ίδιες συνθήκες και χάρη στο ποδόσφαιρο πλούτισαν και μεγαλούργησαν.
Κατά πάσα πιθανότητα το Παγκόσμιο Κύπελλο θα στεφθεί από απόλυτη επιτυχία, αφού έτσι επιβάλλουν άλλωστε οι κανόνες του μάρκετινγκ και της ΦΙΦΑ. Πιθανή μάλιστα επιτυχία αφρικανικής ομάδας θα ενισχύσει ακόμα περισσότερο το αίσθημα περηφάνιας την ηπείρου. Όταν όμως τα φώτα σβήσουν και τα στάδια αδειάσουν, η γιορτή θα δώσει τη θέση της στην καθημερινότητα και μένει να αποδειχθεί αν ο ενθουσιασμός θα λειτουργήσει ως καύσιμο για ένα καλύτερο μέλλον ή ευχάριστο διάλειμμα σε μια συνεχή πορεία προς την αβεβαιότητα.
|